نورسنجی چیست و چرا ضروری است؟

در اصل، نورسنج دستگاهی است که شدت نور را اندازه‌گیری می‌کند. سپس از این اندازه‌گیری برای تعیین سرعت شاتر و دیافراگم بهینه و تنظیم ISO مشخص استفاده می‌شود تا بتوانید به نوردهی «صحیح» برسید. قبل از اینکه دکمهٔ شاتر را فشار دهید، نورسنجی را به‌عنوان چشم دوربین خود در نظر بگیرید. این کار به شما می‌گوید که دوربین شما دقیقاً چگونه نور را در یک صحنه خواهد دید.

چرا نورسنجی این‌قدر حیاتی است؟ آیا نمی‌توانید از حالت نورسنجی خودکار دوربین خود استفاده کنید؟ البته که می‌توانید، اما بخش قابل توجهی از کنترل خلاقانهٔ خود را از دست می‌دهید. حالت‌های خودکار برای ایجاد نوردهی قابل قبول و برای صحنه‌های معمولی طراحی شده‌اند. هدف آنها دستیابی به خاکستری متوسط است، به این معنی که در صحنه‌هایی با نور سفید زیاد (مانند یک منظرهٔ برفی) یا نور سیاه زیاد (مانند سوژه‌ای با لباس تیره)، نورسنج دوربین ممکن است فریب بخورد. این امر باعث می‌شود در تصویر برف کم‌نور (که آن را خاکستری نشان می‌دهد) یا تاریکی‌های بیش از حد (که آنها را نیز خاکستری نشان می‌دهد) داشته باشید.

یادگیری استفاده از نورسنج دستی به شما کمک می‌کند کنترل را دوباره به دست یگیرید. خودتان باید تصمیم بگیرید که نوردهی «صحیح» در دیدگاه خلاقانه خاص شما چه معنایی دارد. می‌توانید عمداً یک صحنه را کم‌ نور دهید تا آن را احساسی و دراماتیک کنید، یا آن را بیش از حد نور بدهید تا ظاهری روشن و دلباز داشته باشد. نورسنج داده‌هایی را که برای تصمیم‌گیری‌های خلاقانه و مطمئن نیاز دارید در اختیار شما قرار می‌دهد.

انواع نورسنج‌ها

دو نوع اصلی نورسنج وجود دارد که هر عکاسی با آنها مواجه می‌شود، یکی آنهایی که در دوربین شما تعبیه شده‌اند و دیگری نورسنج‌های دستی.

نورسنج‌های داخلی دوربین

هر دوربین DSLR و بدون آینه دارای یک نورسنج داخلی است. این نورسنج‌ها فوق‌العاده راحت و در بیشتر موارد کاملاً دقیق هستند. آن‌ها با اندازه‌گیری نوری که از لنز عبور می‌کند و از سوژه شما منعکس می‌شود کار می‌کنند. این نورسنجی با عنوان نورسنجی بازتابی شناخته می‌شود.

نورسنج دوربین شما معمولاً چند حالت مختلف دارد که هر کدام برای یک موقعیت خاص عکاسی طراحی شده‌اند:

• نورسنجی ماتریسی/ارزیابی: این حالت پیش‌فرض در اکثر دوربین‌ها است. کل صحنه را به شکل یک شبکه در می‌آورد و نور هر بخش را تحلیل می‌کند تا بهترین نوردهی را در کل تصویر تعیین کند. این حالت برای صحنه‌های با نور یکنواخت عالی است.
• نورسنجی مرکزی: این حالت نیز نور کل صحنه را اندازه‌گیری می‌کند، اما به نور مرکز قاب اهمیت بیشتری می‌دهد. برای عکاسی از پرتره‌هایی که سوژه در وسط ترکیب‌بندی قرار دارد مفید است.
• نورسنجی نقطه‌ای: این دقیق‌ترین حالت است. نور را در ناحیهٔ بسیار کوچکی از صحنه، معمولاً فقط چند درصد از کل قاب، اندازه‌گیری می‌کند. این نورسنجی برای موقعیت‌هایی که نیاز دارید نوردهی را به طور دقیق روی یک سوژهٔ خاص، مانند چهرهٔ یک فرد در یک صحنه با نور پس‌زمینه، تنظیم کنید، ایده‌آل است.

نورسنج‌های داخلی دوربین ابزارهای قدرتمندی هستند، اما یک محدودیت بزرگ دارند و آن این است که تُنالیته سوژه ممکن است نوردهی را دچار خطا کند. مثال منظرهٔ برفی و لباس تیره را به خاطر دارید؟ این‌ها نمونهٔ گیج‌شدن و خطای نورسنج بازتابی هستند.

نورسنج‌های دستی

برای رسیدن به نهایت دقت و کنترل، یک نورسنج دستی از همه بهتر است. این دستگاه‌ها سطحی از دقت را ارائه می‌دهند که نورسنج‌های داخل دوربین به‌سادگی نمی‌توانند با آن برابری کنند. نورسنج‌های دستی در دو نوع اصلی وجود دارند، یکی بازتابی و دیگری تابشی.

نورسنج‌های بازتابی

این نورسنج‌ها درست مانند نورسنج داخل دوربین شما کار می‌کنند و نور منعکس‌شده از سوژه را اندازه‌گیری می‌کنند. نورسنج‌های بازتابی دستی پیشرفته اغلب زاویهٔ نورسنجی نقطه‌ای بسیار باریکی دارند و به شما این امکان را می‌دهند که ناحیهٔ کوچکی از صحنهٔ خود را با دقتی باورنکردنی نورسنجی کنید.

نورسنج‌های تابشی

نورسنج‌های دستی تابشی واقعاً پیش‌رو هستند. نورسنج تابشی نوری را که بر سوژهٔ شما می‌تابد اندازه‌گیری می‌کند، نه نوری که از آن منعکس می‌شود. برای استفاده از نورسنج تابشی، در جایی که سوژهٔ شما قرار دارد می‌ایستید و گوی سفید نورسنج را به سمت دوربین می‌گیرید. سپس نورسنج بر اساس مقدار واقعی نور در صحنه، صرف‌نظر از رنگ یا روشنایی سوژه، میزان نوردهی را به شما می‌گوید.

این دقیق‌ترین روش برای نورسنجی است و تقریباً همیشه نورسنجی کامل و درستی را به شما ارائه می‌دهد. بسیاری از عکاسان حرفه‌ای، به‌ویژه آن‌هایی که در محیط‌های با نور کنترل‌شده مانند استودیو عکاسی می‌کنند، به نورسنج‌های تابشی خود ایمان دارند. این نوع نورسنجی کلید دستیابی به نتایج ثابت و قابل پیش‌بینی در هر عکس است.

حال که انواع مختلف نورسنج‌ها را درک کردید، بیایید فرآیند استفاده از آن‌ها را برای رسیدن به نوردهی عالی بررسی کنیم.

استفاده از نورسنج داخلی دوربین

دوربین خود را روی حالت دستی تنظیم کنید.

این حالت به شما کنترل کامل بر دیافراگم، سرعت شاتر و ISO می‌دهد.

حالت نورسنجی خود را انتخاب کنید.

در بیشتر موقعیت‌ها، نورسنجی ماتریسی/ارزیابی نقطهٔ شروع خوبی است. اگر درحال عکاسی پرتره هستید، از نورسنجی مرکزی استفاده کنید. برای صحنه‌های با کنتراست بالا از نورسنجی نقطه‌ای استفاده کنید.

ISO خود را تنظیم کنید.

تنظیم ISO به شرایط نوری بستگی دارد. برای روزهای روشن و آفتابی، ISO پایین مانند ۱۰۰ یا ۲۰۰ ایده‌آل است. برای روزهای ابری یا عکاسی در فضای داخلی، ممکن است لازم باشد ISO خود را به ۴۰۰، ۸۰۰ یا حتی بالاتر افزایش دهید.

دیافراگم خود را انتخاب کنید.

این تصمیم به خلاقیت شما بستگی دارد. دیافراگم باز (مانند f/1.8 یا f/2.8) عمق میدان کمی به شما می‌دهد، پس‌زمینه را محو می‌کند و سوژهٔ شما را برجسته می‌کند. دیافراگم بسته (مانند f/8 یا f/11) عمق میدان زیادی به شما می‌دهد و هم پیش‌زمینه و هم پس‌زمینه را در فوکوس نگه می‌دارد.

سرعت شاتر خود را تنظیم کنید.

از منظره‌یاب خود به نورسنج نگاه کنید. معمولاً بخشی در پایین یا کنار منظره‌یاب شما به شکل سوزن یا میله وجود دارد که با تغییر تنظیمات شما حرکت می‌کند. هدف شما تنظیم سرعت شاتر است به‌طوری که سوزن روی علامت «0» قرار گیرد. این علامت نشان‌دهندهٔ نوردهی «صحیح» طبق نورسنج دوربین شما است.

عکس بگیرید و آن را بررسی کنید.

صفحهٔ LCD دوربین خود را بررسی کنید تا ببینید آیا از نوردهی راضی هستید یا خیر. اگر تصویر خیلی روشن است، می‌توانید از سرعت شاتر بالاتر یا دیافراگم بسته‌‌تر استفاده کنید. اگر خیلی تاریک است، از سرعت شاتر پایین‌تر یا دیافراگم بازتر استفاده کنید.

استفاده از نورسنج تابشی دستی

دوربین خود را روی حالت دستی تنظیم کنید.

ISO را روی نورسنج خود تنظیم کنید به طوری که با ISO دوربین شما مطابقت داشته باشد.

دیافراگم یا سرعت شاتر مورد نظر خود را انتخاب کنید و آن را روی نورسنج تنظیم کنید. اکثر نورسنج‌ها به شما امکان می‌دهند یکی از تنظیمات را اولویت‌بندی کنید و دیگری را خودش برای شما محاسبه می‌کند.

به سمت سوژهٔ خود بروید.

گوی سفید نورسنج را به سمت دوربین خود بگیرید.

دکمهٔ نورسنجی را فشار دهید. نورسنج سرعت شاتر صحیح (اگر دیافراگم را تنظیم کنید) یا دیافراگم صحیح (اگر سرعت شاتر را تنظیم کنید) را نمایش می‌دهد.

به پشت دوربین خود برگردید و تنظیمات را از نورسنج وارد کنید.

عکس بگیرید. قاعدتاً اگر مراحل را به‌درستی طی کرده باشید، باید یک تصویر کاملاً نوردهی‌شده داشته باشید.

دوره « عکاسی دیجیتال » در دپارتمان هنر برتر به شما نورسنجی پیشرفته را آموزش میدهد تا بتوانید به یک عکس ایده آل دست پیدا کنید.